สีของปัสสาวะเป็นตัวบ่งชี้สุขภาพที่สำคัญมากสำหรับผู้สูงอายุ โดยปกติปัสสาวะควรเป็นสีเหลืองอ่อน แต่หากวันหนึ่งท่านเปิดผ้าอ้อมมาแล้วพบว่าผู้สูงอายุมี ฉี่สีส้มเข้ม หรือ ฉี่เป็นสีส้ม คล้ายสีชาหรือสีสนิม แน่นอนว่าต้องเกิดความกังวลใจว่านี่คือสัญญาณของภาวะขาดน้ำธรรมดา หรือโรคร้ายแรงอย่างโรคตับกันแน่ วันนี้ Sabaipers จะพามาแยกแยะสาเหตุและวิธีดูแลเมื่อเจอสถานการณ์นี้
สารบัญความรู้ สีปัสสาวะที่คุณควรรู้ (คลิกอ่าน)
ฉี่สีส้ม คืออะไร
เกิดจากอะไร อาการ ฉี่เป็นสีส้มเข้ม สามารถเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย ตั้งแต่เรื่องเล็กน้อยอย่างอาหารการกิน ไปจนถึงความผิดปกติของอวัยวะภายใน การสังเกตเฉดสีและอาการร่วมจึงเป็นสิ่งสำคัญมาก
3 สาเหตุหลักของ ปัสสาวะสีส้ม
1 ภาวะขาดน้ำ Dehydration
สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือร่างกายได้รับน้ำไม่เพียงพอ ทำให้ปัสสาวะมีความเข้มข้นสูงจนเปลี่ยนจากสีเหลืองเข้มกลายเป็น ฉี่สีส้มเข้ม มักพบในผู้สูงอายุที่ไม่ชอบดื่มน้ำ หรือสูญเสียเหงื่อมาก หากดื่มน้ำเพิ่มแล้วสีจางลง แสดงว่าเป็นเพียงภาวะขาดน้ำ ไม่ใช่อันตรายร้ายแรง
2 อาหารและยา
ยาบางชนิดมีผลข้างเคียงทำให้ปัสสาวะเปลี่ยนสีเป็นสีส้ม เช่น ยารักษาวัณโรค (Rifampicin) ยาแก้ปวดปัสสาวะ (Phenazopyridine) หรือยาละลายลิ่มเลือดบางตัว รวมถึงการทานอาหารที่มีเบต้าแคโรทีนสูง เช่น แครอท หรือวิตามินซีปริมาณมาก ก็อาจทำให้ ฉี่เป็นสีส้ม ได้เช่นกัน กรณีนี้ถือเป็นผลข้างเคียงจากยาที่ไม่อันตราย
3 โรคตับและท่อน้ำดี (ต้องระวัง)
นี่คือสิ่งที่น่ากังวลที่สุด หาก ฉี่เป็นสีส้มเข้ม หรือสีน้ำตาลคล้ายสีโค้ก ร่วมกับมีอาการ ตัวเหลือง ตาเหลือง (ดีซ่าน) อุจจาระสีซีดลง และมีอาการคันตามตัว อาจเป็นสัญญาณของ โรคตับอักเสบ หรือ นิ่วในท่อน้ำดี ซึ่งทำให้สารบิลิรูบิน (Bilirubin) คั่งในกระแสเลือดและถูกขับออกมาทางปัสสาวะ หากพบอาการเหล่านี้ต้องรีบพาไปพบแพทย์ทันที
วิธีดูแลและอุปกรณ์ตัวช่วยเมื่อผู้สูงอายุมี ปัสสาวะสีส้ม
การดูแลผู้ป่วยที่มีปัสสาวะสีส้ม โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยงโรคตับ ความสะอาดและการสังเกตอาการเป็นเรื่องสำคัญที่สุด
- กระตุ้นการดื่มน้ำ หากสงสัยว่าเกิดจากการขาดน้ำ ให้ผู้สูงอายุจิบน้ำบ่อยๆ และสังเกตว่าสีปัสสาวะจางลงหรือไม่
- ใช้แผ่นรองซับช่วยสังเกตสี สีส้มอาจดูยากบนผ้าอ้อมที่มีลวดลายหรือดูดซับไปแล้ว แนะนำให้ปู แผ่นรองซับปัสสาวะ สีขาวสะอาด รองไว้บนเตียงหรือรองบนผ้าอ้อมอีกชั้น ผิวสัมผัสสีขาวจะช่วยให้คนดูแลเห็นเฉดสีส้มได้ชัดเจนที่สุดว่าเข้มขึ้นหรือจางลง เพื่อเป็นข้อมูลให้แพทย์วินิจฉัย
- เลือกผ้าอ้อมที่ระบายอากาศดี ผู้ป่วยโรคตับผิวหนังมักจะบอบบางและคันง่าย การเลือกใช้ แพมเพิสผู้ใหญ่ ผิวสัมผัสนุ่ม จะช่วยลดการเสียดสีและการระคายเคือง แนะนำรุ่นที่มีนวัตกรรมระบายอากาศ เพื่อลดความอับชื้นสะสม
- พบแพทย์ หากปรับเรื่องน้ำและยาแล้วสียังไม่จางลง หรือมีอาการตัวเหลืองร่วมด้วย ควรรีบไปโรงพยาบาลเพื่อตรวจการทำงานของตับ
สรุป
ฉี่สีส้มเข้ม อาจเป็นได้ทั้งภาวะขาดน้ำธรรมดาหรือสัญญาณโรคตับ การหมั่นสังเกตสีปัสสาวะบน แผ่นรองซับ หรือผ้าอ้อมที่มีคุณภาพ จะช่วยให้เรารู้ทันความผิดปกติได้เร็วขึ้น การดูแลใส่ใจเพียงเล็กน้อยอาจช่วยชีวิตคนที่คุณรักได้ทันท่วงที
ช่องทางติดต่อ
Sabaipers สบายเพิส แพมเพิสผู้สูงอายุ
Line ID :
Email :
Facebook :
Shopee :
Tiktok :


